Psychologiepraktijk Drachten

Werkwijze

Algemeen

Vrijgevestigde psychologen, werkzaam in de Generalistische Basis GGZ werken praktisch, probleemgericht en in overleg met de huisarts. De aanmeldingsklacht is het uitgangspunt van de hulpverlening. De aanpak is afhankelijk van de aard en ernst van het probleem. Door middel van gesprekken wordt de problematiek in kaart gebracht. Er wordt geprobeerd te achterhalen hoe en wanneer de klachten zijn ontstaan en wat de gevolgen zijn. Hierbij wordt er meestal gebruik gemaakt van testonderzoek. Vervolgens wordt besproken welke vorm van behandeling of begeleiding het meest geschikt is. Een gesprek duurt ongeveer 30 a 45 minuten. Het is ook mogelijk dat er tijdens de behandeling gebruik wordt gemaakt van een e-mail- of telefonisch consult.

Intakegesprek

Tijdens de intake wordt er uitgebreid ingegaan op uw klacht. Wat zijn uw klachten? Wanneer is de klacht ontstaan? Welke gevolgen heeft de klacht op uw dagelijkse leven? Wat hebt u zelf geprobeerd om van de klacht af te komen? etc. U wordt gevraagd om na het gesprek thuis op de computer een tweetal vragenlijsten in te vullen. De BSI en de Quickscreen. De BSI is een klachtenlijst. Deze wordt aan het begin en aan het einde van de behandeling afgenomen om zo het resultaat van de behandeling te kunnen evalueren. De Quickscreen is uitgebreider en helpt om een beter beeld te krijgen van uw hulpvraag.   

Behandelplan

Afhankelijk van de ernst van de klachten en de hulpvraag wordt u binnen een van de vier zorgproducten (kort, middel, intensief en chronisch) behandeld. Na de intake wordt er een behandelplan gemaakt. Hierin komt te staan binnen welk zorgproduct de behandeling plaatsvindt en welke behandelmethode(n) gebruikt gaan worden. Het kan ook zijn dat de hulpvraag of de ernst van het probleem niet past binnen de vier zorgproducten van de GBGGZ. Met u wordt besproken wat dan de mogelijkheden zijn.   

Gesprekken

Meestal is een beperkt aantal gesprekken voldoende om weer verder te kunnen. Vaak is het mogelijk de oorzaak van de klacht weg te nemen. Als dit niet mogelijk is, dan zal tijdens de behandeling worden geleerd om anders met de klachten om te gaan. Hieronder staan een aantal behandelmethoden die worden toegepast. 

Behandelmethoden

Gedragstherapie

In gedragstherapie is altijd veel waarde gehecht aan het gedrag. Hoe je doet is immers van invloed op hoe je je voelt. Wie uit angst bepaalde zaken steeds uit de weg gaat, versterkt zijn angst in plaats van deze te verminderen. Wie zijn mening niet goed naar voren kan brengen, wordt eerder onzeker of juist geïrriteerd. Wie niet heeft geleerd hoe hij zich moet beheersen, wordt gemakkelijk het slachtoffer van zijn eigen impulsiviteit. Binnen gedragstherapie brengt men de problematische gedragingen van de cliënt en de omstandigheden waarin die voorkomen eerst in kaart. Vervolgens helpt men de cliënt met behulp van oefeningen en huiswerk, om met beter passende gedragspatronen te reageren op die omstandigheden. Zowel het in kaart brengen van problematisch gedrag als het bedenken en inoefenen van nieuw, beter passend gedrag is een gezamenlijke onderneming van cliënt en behandelaar.

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie is een vorm van psychotherapie, gericht op het opheffen van concrete problemen of klachten. Hierbij worden cognitieve en gedragstherapeutische uitgangspunten en methoden gecombineerd, om gedachten, gevoelens en gedrag te veranderen. De gedragstherapie gaat ervan uit dat gedrag aangeleerd is, en dus ook afgeleerd kan worden. De cognitieve therapie gaat ervan uit dat onze cognities (gedachten en overtuigingen) onze stemming en ons gedrag beïnvloeden. De cognitieve gedragstherapie is relatief kortdurend, gestructureerd (de sessies volgen een vrij vast patroon), en doel- en probleemgericht. De nadruk ligt in eerste instantie op het heden, hoewel ervaringen uit het verleden soms ter sprake komen. Voor een succesvolle behandeling is het echter niet noodzakelijk dat de eventuele oorzaak van het probleem bekend is, en verwerkt of verholpen wordt.

EMDR

EMDR is een kortdurende, geprotocolleerde en cliëntgerichte behandelmethode om akelige ervaringen te verwerken. EMDR integreert verschillende succesvolle elementen van andere therapieën in combinatie met een afleidende stimulus (het met de ogen volgen van de handen van de therapeut of bi-laterale audiostimulatie). Hierdoor wordt "het informatie-verwerkings-systeem in de hersenen" gestimuleerd. Met EMDR is het niet nodig om jarenlang te praten over het verleden. Wel worden, door het stimuleren van het informatie-verwerkings-systeem, in een relatief korte tijd therapeutische doelen bereikt. Hierbij veroorzaakt EMDR herkenbare veranderingen die ook na langere tijd blijven bestaan. Bij klachten die zijn ontstaan als direct gevolg van een of meer concrete, akelige gebeurtenissen, waarbij het denken aan deze gebeurtenis nog steeds een emotionele reactie oproept, is de kans heel groot dat EMDR hierin verlichting kan brengen.

Interpersoonlijke psychotherapie

Interpersoonlijke Psychotherapie ziet in een depressie een op jeugdervaringen gestoelde, inadequate reactie op situaties waarin de bestaanszekerheid op het spel staat. Doel van de therapie is die inadequate reactie door doelmatiger gedrag te vervangen. De jeugdervaringen worden niet besproken; de behandeling richt zich uitsluitend op het heden. Eerst worden de manieren waarop de patiënt met de bedreigende situatie omgaat, zijn gevoelens, gedachten en verwachtingen, zo nauwkeurig mogelijk in kaart gebracht. Vervolgens wordt hem uitgelegd dat zijn reacties passen bij een depressie, een ziekte die over het algemeen een goede prognose heeft maar tijdelijk leidt tot sociale beperkingen.

Samen met de patiënt probeert de behandelaar de activiteiten van de patiënt te ordenen in belangrijkheid, na te gaan welke situaties de klachten vergroten en welke deze verminderen. Zo kunnen activiteiten met een lage prioriteit komen te vervallen. De patiënt krijgt het advies belastende situaties in het begin maar te vermijden en situaties met een positief effect na te streven. Impliciet geeft dit aan dat de patiënt in belangrijke mate greep kan hebben op de stresserende omstandigheden. Tijdens de behandeling worden één of twee problemen op relationeel oftewel interpersoonlijk gebied nader geëxploreerd. Vaak gaat het om abnormale rouwreacties, strijd tussen personen over sociale rollen, moeizame overgangen van de ene sociale rol naar de andere (levensfase­problematiek) en sociale tekortkomingen.

Constructionele gedragstherapie

De constructionele gedragstherapie heeft als uitgangspunt dat gedrag tot stand komt onder invloed van factoren in de omgeving. Iedereen heeft in zijn omgeving bepaalde dingen nodig om goed te kunnen functioneren. De één voelt zich prettig als hij hard kan werken, de ander als hij zich kan uitleven in een hobby. Sommige mensen zijn in hun element als ze veel mensen om zich heen hebben, anderen hebben juist rust nodig. Het streven is om zicht te krijgen op de omgevingsfactoren die een bevredigend functioneren mogelijk maken. In de behandeling wordt de aandacht gericht op die momenten in het bestaan van de cliënt waarop het goed gaat.

Oplossingsgerichte therapie

Oplossingsgerichte therapie is een vorm van gesprekstherapie, waarin de situatie zoals de cliënt die zich wenst het uitgangspunt is. De cliënt wordt geholpen om de gewenste toekomst in detail te beschrijven. Er wordt gezocht naar kleine, haalbare, stappen die gemaakt kunnen worden om die situatie te bereiken. Daarbij wordt onder andere gezocht naar oplossingen die de cliënt zelf al in huis heeft, maar misschien nog te weinig toepast. Als de cliënt successen boekt, draagt dat bij aan een besef dat hij invloed heeft om zijn eigen leven vorm te geven. Om dit te bereiken, werkt de oplossingsgerichte therapeut met vragen die de kracht van mensen naar boven halen. De gesprekken kunnen plezierig en bevredigend zijn, daar het gaat over krachten en oplossingen, niet over tekortkomingen en problemen.

Aandachtgerichte cognitieve therapie

Aandachtgerichte cognitieve therapie is een combinatie van Oosterse wijsheid en westerse cognitieve psychologie en krijgt steeds meer aandacht in de medische wereld. Centraal in deze manier van werken staat 'aandacht' voor het moment. Dit wordt ook wel 'Mindfulness' genoemd. Dit woord betekent letterlijk: je aandacht ergens op richten, waarbij je in het hier en nu blijft en niet oordeelt over wat je waarneemt.

Dit niet oordelende waarnemen is nodig om te zien dat we een groot deel van onze tijd handelen, denken en voelen volgens vaste patronen die zich nagenoeg automatisch aan ons voltrekken, je leeft dan op de automatische piloot. Zo raken we onszelf kwijt, onze energie en onze mogelijkheden om nieuwe oplossingen te vinden.

Aandachtgericht cognitieve therapie/mindfulness heeft tot doel om zelf weer het roer in handen te nemen. U leert op een meer creatieve, vrije en bij u passende manier met lastige situaties om te gaan. Dit geeft meer plezier, energie en balans in het leven. Aandachtgerichte therapie is een therapie die cognitieve therapie combineert met aandachtgerichtheid (een vorm van meditatie).

Acceptance and commitment therapy (ACT)

De ACT is een relatief nieuwe vorm van gedragstherapie De cliënten geleerd zich te richten op zaken die ze op directe wijze kunnen beïnvloeden, zoals hun eigen gedrag, in plaats van controle proberen te krijgen over ervaringen die niet direct te beïnvloeden zijn, zoals emoties en gedachten. Dit impliceert een acceptatiegerichte houding ten opzichte van deze emoties en gedachten. Kern van ACT is de filosofie dat het vechten tegen onvermijdelijke zaken uiteindelijk ten koste gaat van een waardevol leven.

Schemagerichte therapie

Cognitieve therapie van persoonlijkheids­problematiek gaat er van uit dat de manier hoe iemand informatie verwerkt een rol speelt in het ontstaan en het voortduren van psychische problemen. Als informatie eenzijdig en vervormd geïnterpreteerd wordt leidt dit tot extreme emoties en probleemgedrag. De 'misinterpretatie' van informatie kan gebeuren doordat mensen als kind bepaalde ideeën hebben gekregen over zichzelf, andere mensen en gebeurtenissen waardoor er zogenoemde schema's van denken zijn ontstaan. Deze kinderschema's kunnen op volwassen leeftijd nog steeds bestaan omdat ze nooit gecorrigeerd zijn en ze kunnen heel disfunctioneel zijn, dat wil zeggen niet meer kloppend voor de huidige situatie. Disfunctionele schema's zijn door hun vroege ontstaan in alle volgende levensfasen actief geweest en hebben hun werking doen gelden. Dit heeft geleid tot een continue herhaling van schemabevestigende ervaringen en een gebrek aan schema-ontkrachtende ervaringen. Juist door deze herhaling van gebeurtenissen zijn disfunctionele schema's structureel geworden en hebben andere, meer functionele schema's zich niet kunnen ontwikkelen. Schema's sturen van jongs af aan het gedrag. De informatie wordt er door geselecteerd en vervormd zodat het past in het schema. De gevolgen van dit gedrag bevestigen het schema weer.

Imaginatie therapie

"Eén beeld zegt meer dan duizend woorden". Bij imaginatietherapie wordt gewerkt met innerlijke beelden in plaats van met gedachten of cognities. Verbeelding is vanaf het begin van de mensheid een krachtig middel geweest waarmee mensen zich uit hebben gedrukt. Denkt maar aan prehistorische grotschilderingen, kunstuitingen of hedendaagse reclamebeelden. Verbeeldingskracht is een sterk psychologisch middel.

In deze therapievorm leer je omgaan met je eigen innerlijke beeldenwereld.

De verschillende imaginatietechnieken zijn: waarnemen van een beeld, gevoelscontact maken met een beeld, dialoog met een beeld, identificatie met een beeld, creatieve expressie, betekenis geven aan een beeld en het beeld vertalen in concreet gedrag in de context van het leven van alledag.

Imaginatie vereist geen bijzonder intelligentieniveau, maar wel dat de persoon open wil staan voor zijn of haar innerlijke beeldenwereld. Als het lukt dat contact te krijgen, dan blijkt dat het veelal een betekenisvolle beleving is met, op den duur, gevolgen in het gevoelsleven, het denken en het concrete gedrag.

Relatietherapie

In een relatietherapie worden de partners aangemoedigd om zelf oplossingen te zoeken voor de problemen. Daarvoor is het nodig om naar elkaars verwachtingen te luisteren en elkaar te begrijpen, want vaak gaan partners er van uit dat zij van te voren weten wat de andere denkt en voelt en gaan daardoor eigenlijk aan elkaar voorbij.

Onuitgesproken gevoelens zoals gekwetstheid, gemis, kwaadheid, verdriet, ... kunnen in de veilige omgeving van de therapiekamer uitgewisseld worden. Tijdens de relatietherapie kunnen mensen inzicht verwerven in de verschillende gezinsculturen waaruit de partners komen waardoor zij een betere kijk krijgen op de partner en maar ook op zichzelf. Vastgeroeste routines kunnen doorbroken worden en nieuwe regels afgesproken. Hierdoor kunnen partners opnieuw positiever tegenover elkaar komen te staan.

Mediatietherapie

Gedragstherapie wordt bij jonge kinderen meestal via de ouders toegepast en heet dan mediatietherapie of ouderbegeleiding.

Zelfcontroletraining

Een individuele behandeling voor kinderen met oppositioneel opstandig gedrag. Het doel van deze training is dat kinderen in sociale probleemsituaties minder gedragsproblemen vertonen, meer zelfcontrole hebben, minder impulsief zijn en betere sociaalcognitieve vaardigheden laten zien. De kinderen leren in probleemoplossingvaardigheden, communicatieve vaardigheden en technieken die bijdragen aan een betere controle over hun agressieve gedrag, gedachten en gevoelens.

Oefeningen voor thuis